नारायणा हेल्थ एसआरसीसी चिल्ड्रन हॉस्पिटल, मुंबई यांनी श्वसनाच्या तीव्र त्रासाने ग्रस्त असलेल्या दोन वर्षांच्या मुलीवर यशस्वी उपचार केले

POSTED BY : MRUNALI SAKPAL DT. 03/01/2026 📞  8850212023

मुंबई NHI24.COM(M): नारायणा हेल्थ एसआरसीसी चिल्ड्रन हॉस्पिटल, मुंबई येथील डॉक्टरांनी एका दोन वर्षांच्या मुलीवर यशस्वी उपचार केले, जिच्या छातीच्या वरच्या भागात (मिडियास्टिनम) गुंतागुंतीचा ट्यूमर मानेपर्यंत पसरला होता. ट्यूमर तिच्या श्वासनलिकेला दाबत होता, ज्यामुळे श्वसनाचा तीव्र त्रास होत होता. मुलगी (गोपनीयतेसाठी नाव बदलले आहे) गेल्या चार ते पाच महिन्यांपासून मानेला कडकपणा, सूज आणि सौम्य श्वसनाचा त्रास होत होता.

तिच्या पालकांना घरघर आवाज, श्वास घेण्यास त्रास होणे आणि तिच्या आवाजात बदल दिसून आला, जो विशेषतः संसर्गादरम्यान आणि झोपताना उच्चारला जात असे. या चेतावणी चिन्हांनंतर, कुटुंबाने तिला ताबडतोब रुग्णालयात नेले. नारायणा हेल्थ एसआरसीसी चिल्ड्रन हॉस्पिटलमधील क्लिनिकल तपासणीत मुलीच्या श्वासनलिकेचे (श्वासनलिकेचे) बाजूकडील विस्थापन झाल्याची पुष्टी झाली, ज्यामुळे सविस्तर तपासणी सुरू झाली.
मुलीचे वय कमी असल्याने, श्वासनलिकेवर हलका दाब देखील घातक ठरू शकतो. अल्ट्रासाऊंड आणि कॉन्ट्रास्ट सीटी स्कॅनसह प्रगत तपासणीत थायमस प्रदेशातून उद्भवणारा आणि मानेपर्यंत पसरलेला एक जटिल अँटीरियर मेडियास्टिनल ट्यूमर आढळला. हा दुर्मिळ ट्यूमर छाती आणि मानेच्या महत्त्वाच्या अवयवांच्या अगदी जवळ होता आणि श्वासनलिका दाबत होता आणि पुन्हा स्थानबद्ध करत होता, ज्यामुळे मुलाला तीव्र श्वसन त्रास होण्याचा धोका होता.

नारायणा हेल्थ एसआरसीसी चिल्ड्रन हॉस्पिटल, मुंबई बालरोग शस्त्रक्रिया विभागाचे वरिष्ठ सल्लागार डॉ. रसिकलाल शाह यांच्या नेतृत्वाखालील बहुविद्याशाखीय बालरोग पथकाने शस्त्रक्रियेचे नियोजन केले. या पथकात बालरोग हृदय शस्त्रक्रिया विभागाचे वरिष्ठ सल्लागार डॉ. प्रदीप के. कौशिक यांचाही समावेश होता. बालरोग भूलशास्त्र विभागाचे वरिष्ठ सल्लागार डॉ. नंदिनी दवे यांनी शस्त्रक्रियेदरम्यान भूल आणि वायुमार्ग व्यवस्थापन हाताळले. मेडियास्टिनल नोड्यूल असलेल्या लहान मुलांमध्ये भूल देताना वायुमार्गात अडथळा येण्याचा उच्च धोका लक्षात घेता, विशेष काळजी घेण्यात आली. शस्त्रक्रियेदरम्यान, इंट्राऑपरेटिव्ह अल्ट्रासाऊंडने नोड्यूलचे घन भाग उघड केले, ज्यामुळे शस्त्रक्रियेच्या धोरणात त्वरित बदल करण्यात आला.
सर्व महत्त्वाच्या अवयवांची सुरक्षितता सुनिश्चित करून सुरक्षित आणि पूर्ण काढण्यासाठी मेडियन स्टर्नोटोमीचा निर्णय घेण्यात आला.

हिस्टोपॅथॉलॉजिकल तपासणीत नोड्यूल सौम्य असल्याचे दिसून आले, ज्यामध्ये मायक्सोमा/मायक्सोलिपोमाची वैशिष्ट्ये होती. या प्रकरणावर भाष्य करताना, डॉ. रसिकलाल शाह म्हणाले, “लहान मुलांमध्ये मेडियास्टिनल नोड्यूल शस्त्रक्रिया आणि वायुमार्ग व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने अत्यंत आव्हानात्मक असतात.

या प्रकरणात, अचूक निर्णय घेणे आणि विविध विशेषज्ञांमधील समन्वय यामुळे सुरक्षित परिणाम मिळाला.” डॉ. प्रदीप कौशिक पुढे म्हणाले, “वायुमार्गाच्या दाबाची लवकर ओळख आणि शस्त्रक्रियेच्या नियोजनात लवचिकता या मुलाच्या यशस्वी उपचारांसाठी महत्त्वपूर्ण होती.” शस्त्रक्रियेदरम्यान, श्वासनलिका, थायमस आणि छातीतील प्रमुख रक्तवाहिन्या जपून ठेवताना, नोड्यूल अत्यंत काळजीपूर्वक काढून टाकण्यात आला. रक्तस्त्राव कमी होता आणि कोणत्याही महत्वाच्या संरचनेला कोणतेही नुकसान झाले नाही. शस्त्रक्रियेनंतर मुलाचे बारकाईने निरीक्षण करण्यात आले आणि पूर्णपणे बरे झाल्यानंतर स्थिर स्थितीत रुग्णालयातून त्याला सोडण्यात आले.