जागृतीच्या अभावामुळे जीव गमावण्याची वेळ येत असल्याने ‘नॅशनल बर्न्स सेंटर’चे अधिक त्वचादानाचे आवाहन  

POSTED BY : MRUNALI SAKPAL DATED ON 23/04/2026 ( 8850212023 )

मुंबई, ( NHI24.COM ) : नॅशनल बर्न्स सेंटरने (NBC) संपूर्ण भारतात त्वचादानाच्या गंभीर तुटवड्याबाबत तीव्र चिंता व्यक्त केली आहे. अधिक लोकांनी त्वचादानासाठी पुढे यावे या उद्देशाने NBC ने हाती घेतलेल्या मोहिमेचे नेतृत्व करताना, संचालक आणि प्लास्टिक सर्जन डॉ. सुनील केसवानी यांनी म्हटले की, त्वचादानाविषयीच्या जागृतीचा अभाव हेच या तफावतीचे मुख्य कारण आहे. मुंबईतील ‘स्किन बँक्स’ना (त्वचा पेढ्यांना) दरमहा आवश्यक असलेल्या त्वचादानापैकी केवळ २५ टक्केच दान प्राप्त होते.

भाजल्यामुळे जखमी झालेल्या रुग्णांपैकी सुमारे ७०% रुग्ण १५ ते ३५ या वयोगटातील असतात. त्वचारोपणाची (स्किन ट्रान्सप्लांटेशन) सुविधा सहज उपलब्ध नसल्यामुळे, भाजल्यातून बचावलेल्या रुग्णावर तसेच त्यांच्या कुटुंबावर मोठा आर्थिक आणि मानसिक ताण पडतो. त्वचेच्या रोपणाची (स्किन ग्राफ्ट्स) सुविधा वेळेवर उपलब्ध झाल्यास, भाजलेल्या रुग्णांवर उपचारांच्या सर्वात नाजूक आणि निर्णायक टप्प्यातच योग्य ते पुनर्वसन करता येते; ज्यामुळे गुंतागुंत निर्माण होण्याचा आणि मृत्यूचा धोका लक्षणीयरीत्या कमी होतो. मृत्यूनंतर ६ तासांच्या आत त्वचेचे दान करता येते; मात्र त्वचेचे दान करण्यासाठी, मृत व्यक्तीची स्थानिक ‘त्वचा बँके’मध्ये (Skin Bank) नोंदणी झालेली असणे आवश्यक असते.

एका खाजगी चर्चासत्रात या गंभीर विषयावर बोलताना, ‘नॅशनल बर्न्स सेंटर’चे संचालक आणि प्लास्टिक सर्जन डॉ. सुनील केसवानी म्हणाले, “कदाचित दर दहापैकी केवळ एकाच व्यक्तीला त्वचेचे दान करण्याच्या पर्यायाबद्दल किंवा त्या प्रक्रियेबद्दल माहिती असावी. जागृतीच्या या अभावामुळेच, दरवर्षी भाजल्यामुळे जखमी झालेल्या रुग्णांपैकी केवळ अत्यल्प संख्येतील रुग्णांनाच त्वचेचे प्रत्यारोपण करणे शक्य होते, ही बाब अत्यंत चिंताजनक आहे. शिवाय, केवळ मुंबईचाच विचार करता, भाजल्यामुळे जखमी होणाऱ्या रुग्णांची खरी संख्या अनेकदा कमी करून सांगितली जाते. ज्यामुळे माहितीच्या अभावाची ही दरी आणखीच रुंदावते. भाजल्यामुळे जखमी झालेल्या रुग्णांचे जीवन सुधारण्यासाठी समर्पित असलेली आमची संस्था, दरवर्षी सुमारे ३०० जागृती कार्यक्रम आयोजित करत असते. या विषयाबाबतची जागृती अधिक सखोल व्हावी आणि अधिकाधिक दात्यांना देणगीसाठी आपली नोंदणी करण्यास प्रोत्साहन मिळावे, हा या कार्यक्रमाचा उद्देश आहे. आम्हाला आशा आहे की, जसजशी या विषयाबाबतची जागृती वाढेल आणि लोकांची समज अधिक स्पष्ट होईल, तसतसे या कमतरतेवर मात करण्यासाठी आम्ही सुरू केलेल्या या निरंतर मोहिमेला नक्कीच यश मिळेल.”

भाजलेल्या अवस्थेतून बचावलेले विराज ठाकूर म्हणाले, “कामाच्या ठिकाणी झालेल्या एका अपघातात मी ४३ टक्के भाजलो. माझे जगणे वेळेवर मिळणाऱ्या उपचारांवर अवलंबून होते. त्वचादानामुळे शक्य झालेल्या त्वचारोपणाच्या सुविधेमुळे माझा जीव खऱ्या अर्थाने वाचला. मी डॉ. सुनील केसवानी आणि नॅशनल बर्न्स सेंटरमधील संपूर्ण वैद्यकीय टीमचा, तसेच ज्यांच्या योगदानामुळे माझा जीव वाचला, अशा अज्ञात नायक, त्वचादात्यांचा मी मनापासून आभारी आहे. मी अधिकाधिक लोकांना पुढे येऊन त्वचादानाची शपथ घेण्याचे आवाहन करतो, कारण माझ्यासारख्या भाजलेल्या रुग्णांसाठी त्यांचा निर्णय जीवन देणारा ठरू शकतो.”

या जनजागृती उपक्रमाला रोटरी क्लब ऑफ बॉम्बे नॉर्थ आणि रोटरी क्लब ऑफ देवनार यांनी पाठिंबा दिला. या मंचाला झोनल ट्रान्सप्लांट कोऑर्डिनेशन सेंटर (ZTCC), रिजनल ऑर्गन अँड टिशू ट्रान्सप्लांट ऑर्गनायझेशन (ROTTO), सुमती ग्रुप, संडे फ्रेंड्स, मानवता चॅरिटेबल फाउंडेशन आणि फेडरेशन ऑफ बॉडी अँड ऑर्गन डोनेशन यांसारख्या संस्थांकडून सहकार्य मिळाले.