Posted BY:: ANAGHA,16 NOVEMBER 2025  📞 9004379946

विश्वरंगच्या सातव्या आवृत्तीची सांस्कृतिक सुरुवात-भोपालमध्ये होणाऱ्या भव्य कार्यक्रमाची घोषणा

मुंबई (NHI@24): भारतीय भाषा, कला आणि संस्कृतीचा जागतिक स्तरावर उत्सव साजरा करणाऱ्या ‘विश्वरंग’च्या सातव्या आवृत्तीची सुरुवात ‘आरंभ – विश्वरंग मुंबई 2025’ या दोन दिवसीय कार्यक्रमातून झाली. हा कार्यक्रम मुंबई विद्यापीठाच्या ग्रीन टेक्नॉलॉजी ऑडिटोरियममध्ये आयोजित करण्यात आला. या कार्यक्रमात साहित्यिक चर्चा, कलात्मक सादरीकरणे आणि सांस्कृतिक विचारांचा सुंदर संगम पाहायला मिळाला, ज्यातून भारतीय भाषांची विविधता आणि समृद्ध सांस्कृतिक वारसा उभा राहिला.

या कार्यक्रमाचे उद्घाटन रवींद्रनाथ टागोर विद्यापीठाचे कुलगुरू आणि विश्वरंग फाउंडेशनचे संचालक श्री संतोष चौबे यांच्या हस्ते झाले. प्रमुख पाहुण्यांमध्ये डॉ. सिद्धार्थ चतुर्वेदी, डॉ. करूणा शंकर उपाध्याय, डॉ. विजय सिंग आणि महाराष्ट्र पोलिसांचे अतिरिक्त महासंचालक श्री कृष्ण प्रकाश यांचा समावेश होता.

कार्यक्रमाची सुरुवात डॉ. सुरुची मेहता यांच्या मंगलाचरणाने झाली, ज्यामुळे संपूर्ण कार्यक्रमाला आध्यात्मिक आणि सांस्कृतिक ऊर्जा मिळाली. आपल्या भाषणात श्री कृष्ण प्रकाश यांनी भारतीय भाषांमध्ये दडलेली सांस्कृतिक ओळख अधोरेखित केली, तर श्री चौबे यांनी भारतीय भाषा आणि कलांना जागतिक पातळीवर पोहोचवण्यात विश्वरंगची भूमिका अधिकाधिक वाढत असल्याचे सांगितले.

भाषा, साहित्य आणि संस्कृतीवरील चर्चासत्रे: कार्यक्रमात भारतीय भाषांमधील परस्पर संबंध, हिंदी लघुकथेचा प्रवास, आणि बहुभाषिक कवितेची रंगत यावर रोचक आणि विचारउत्तेजक चर्चा झाली. ओम थानवी, सूर्यबाला, ए. अरविंदाक्षन आणि संतोष चौबे यांसारख्या मान्यवर साहित्यिकांनी आपले अनुभव आणि विचार मांडले. यावेळी ‘विश्वरंग संवाद’ आणि ‘वनमाली कथा’च्या विशेष आवृत्त्यांचेही प्रकाशन करण्यात आले.

सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि रंगभूमीचा वारसा: पहिल्या दिवशी मुंबई विद्यापीठाच्या परफॉर्मिंग आर्ट्स विभागाने सादर केलेल्या सांस्कृतिक कार्यक्रमाने प्रेक्षक मंत्रमुग्ध झाले. संगीत, नृत्य आणि नाटकाद्वारे भारतीय लोककला आणि शास्त्रीय परंपरेचा समृद्ध अनुभव प्रेक्षकांना मिळाला.

रंगभूमीवरील एका विशेष सत्रात वामन केंद्रे, जयराम देशमुख, प्रीता मधुर आणि अखिलेंद्र मिश्रा यांसारखे अनुभवी रंगकर्मी एकत्र आले. त्यांनी रंगमंच कला, अभिनय आणि हबीब तनवीर यांच्या समृद्ध वारशाबद्दल चर्चा केली. या सत्रात ‘रंग संवाद – हबीब तनवीर आवृत्ती’चे प्रकाशनही करण्यात आले.

भारतीय भाषांमधील सिनेमा आणि विज्ञान संवाद: एका विशेष चर्चासत्रात भारतीय भाषांतील सिनेमा सांस्कृतिक कथानक कसा घडवतो यावर चर्चा झाली. पुरूषोत्तम अग्रवाल, अशोक मिश्रा, आनंद देसाई, रूमी जाफरी, अजय ब्रह्मात्मज, सलीम अरिफ आणि छाया गांगुली यांनी या विषयावर मते मांडली. या सत्रात ‘विश्वरंग संवाद – सिनेमा विशेषांक’ प्रकाशित करण्यात आला.

श्री संतोष चौबे यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या दुसऱ्या महत्त्वाच्या सत्रात विज्ञानाची माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी भारतीय भाषांची भूमिका यावर चर्चा झाली. या सत्रात कृष्णकुमार मिश्रा, मनीष मोहन गोरे, रमाशंकर, समीर गांगुली, नरेंद्र देशमुख, डॉ. कुलवंतसिंग आणि रीता कुमार यांनी आपले विचार मांडले. डॉ. विनिता चौबे संपादित ‘इलेक्ट्रोनिकी आप के लिए’च्या नोव्हेंबर 2025 च्या अंकाचे प्रकाशनही झाले. 

धर्मवीर भारती यांना शताब्दी आदरांजली: कार्यक्रमातील एका विशेष सत्रात साहित्यिक दिग्गज धर्मवीर भारती यांच्या जन्मशताब्दी वर्षानिमित्त त्यांना आदरांजली वाहण्यात आली. पुष्पा भारती, विश्वनाथ सचदेव, हरि मृदुल, हरीश पाठक आणि प्रो. संतोष चौबे यांनी त्यांच्या साहित्यिक योगदानावर प्रकाश टाकला. त्यांच्या शाश्वत वारशाला आदरांजली म्हणून ‘गुनाहों का देवता’च्या 189व्या विशेष आवृत्तीचे प्रकाशनही या सत्रात झाले.

लोककलेच्या सुरांनी केलेला समारोप आणि भोपाळमध्ये पुढील भव्य सादरीकरणाची घोषणा: कार्यक्रमाचा समारोप मुंबई विद्यापीठाच्या अकॅडमी ऑफ फोक आर्ट्सने सादर केलेल्या उत्साही लोककलांच्या कार्यक्रमाने झाला. या सादरीकरणाने संपूर्ण वातावरणाला सांस्कृतिक रंगत आणली. समारोपात श्री संतोष चौबे यांनी सांगितले की हा शेवट नसून भारतीय भाषा आणि कलांच्या उत्सवाचा नवा आरंभ आहे. याचवेळी त्यांनी ‘विश्वरंग भोपाल’ हा पुढील भव्य कार्यक्रम 27, 28 आणि 29 नोव्हेंबर 2025 रोजी आयोजित होणार असल्याची घोषणा केली.