मुंबईतील फोर्टिस रुग्णालय, मुलुंड येथे जिभेच्या मुळाशी झालेला दुर्मिळ लाळग्रंथीचा कर्करोग रोबोटिक शस्त्रक्रियेद्वारे यशस्वीपणे काढण्यात आला

POSTED BY  : ANAGHA SAKPAL DATED ON 20/07/2026 (9004379946)

मुंबई : (NHI24.COM) मॉरिशसमधील पन्नाशीतील एका महिलेवर जिभेच्या मुळाशी झालेल्या अत्यंत दुर्मिळ लाळग्रंथीच्या कर्करोगावर फोर्टिस रुग्णालय, मुलुंड येथे प्रगत तोंडावाटे रोबोटिक शस्त्रक्रिया (टीओआरएस) करून यशस्वी उपचार करण्यात आले. रुग्णाला लहान लाळग्रंथींमध्ये सुमारे २ सेंटीमीटर आकाराचा कमी तीव्रतेचा म्यूकोएपिडर्मॉइड कार्सिनोमा असल्याचे निदान झाले होते. हा कर्करोग अत्यंत दुर्मिळ असून जिभेच्या मुळाशी होणे तर अधिकच विरळ आढळते.

सविस्तर तपासणीनंतर फोर्टिस रुग्णालय, मुलुंड येथील डॉ. रथन शेट्टी, सल्लागार – डोके व मान कर्करोग शस्त्रक्रिया विभाग यांच्या नेतृत्वाखालील तज्ज्ञांच्या पथकाने तोंडावाटे रोबोटिक शस्त्रक्रियेचा (टीओआरएस) पर्याय निवडला. या अत्यल्प चिरफाड करणाऱ्या शस्त्रक्रियेमुळे बाहेरून कोणतीही चीर न देता तोंडावाटेच संपूर्ण गाठ काढून टाकणे शक्य झाले. रोबोटिक प्रणालीमुळे शस्त्रक्रियेचे ठिकाण मोठ्या आणि स्पष्ट स्वरूपात दिसत असल्याने गाठीसह तिच्या सभोवतालचा आवश्यक निरोगी ऊतकही अचूकपणे काढता आला.

शस्त्रक्रियेनंतर करण्यात आलेल्या ऊतक तपासणीत कर्करोगाची गाठ पूर्णपणे काढण्यात आल्याची पुष्टी झाली. काढलेल्या ऊतकांच्या कडांवर कर्करोगाच्या पेशी आढळल्या नाहीत. तसेच शस्त्रक्रियेपूर्वी मानेतील लसीका ग्रंथींची केलेली तपासणी आणि सुईद्वारे केलेल्या परीक्षणात कर्करोग पसरल्याचे कोणतेही चिन्ह आढळले नाही. त्यामुळे मानेवर स्वतंत्र शस्त्रक्रिया करण्याची गरज पडली नाही.

साधारणपणे जिभेच्या मुळाशी असलेल्या अशा गाठी काढण्यासाठी जबड्याचे हाड कापणे किंवा घशावर मोठी चीर देणे अशा गुंतागुंतीच्या शस्त्रक्रिया कराव्या लागतात. मात्र या रोबोटिक पद्धतीमुळे तोंडावाटेच गाठीपर्यंत पोहोचणे शक्य झाले. त्यामुळे शस्त्रक्रियेचा शरीरावर होणारा ताण कमी झाला, बाहेरून कोणतेही व्रण राहिले नाहीत आणि रुग्ण लवकर बरी झाली.

शस्त्रक्रियेनंतर रुग्णाची प्रकृती चांगली सुधारली. तिसऱ्या दिवशी तिने तोंडावाटे द्रव पदार्थ घेण्यास सुरुवात केली आणि सातव्या दिवशी अर्धघन आहार घेणे सुरू केले. जिभेच्या मुळाशी रक्तपुरवठा मोठ्या प्रमाणात असल्यामुळे काळजीपूर्वक निरीक्षणासाठी तिला आणखी दोन ते तीन आठवडे भारतात राहण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

याबाबत फोर्टिस रुग्णालय, मुलुंड, मुंबई येथील डोके व मान कर्करोग शस्त्रक्रिया विभागाचे सल्लागार डॉ. रथन शेट्टी म्हणाले, “जिभेच्या मुळाशी होणारा लहान लाळग्रंथीचा कर्करोग अत्यंत दुर्मिळ असतो. या भागाची रचना गुंतागुंतीची असल्यामुळे गिळण्याची आणि बोलण्याची क्षमता अबाधित ठेवत अचूक शस्त्रक्रिया करणे आवश्यक असते. तोंडावाटे रोबोटिक शस्त्रक्रियेच्या मदतीने आम्ही बाहेरून कोणतीही चीर न देता आणि जबडा कापण्यासारखी मोठी शस्त्रक्रिया टाळून संपूर्ण गाठ सुरक्षितपणे काढू शकलो. मॉरिशसमध्ये ही रोबोटिक शस्त्रक्रिया उपलब्ध नसल्यामुळे रुग्ण खास उपचारासाठी भारतात आली होती. योग्य रुग्णांमध्ये ही पद्धत प्रभावी उपचार, जलद बरे होणे आणि कमी त्रास देणारा पर्याय ठरू शकते.”

तज्ज्ञांच्या मते, लहान लाळग्रंथींमध्ये होणाऱ्या कर्करोगाचे नेमके कारण बहुतांश रुग्णांमध्ये स्पष्टपणे समोर येत नाही. या आजारासाठी निश्चित जोखीम कारणेही अनेकदा आढळत नाहीत. त्यामुळे अशा दुर्मिळ कर्करोगाचे लवकर निदान आणि वेळेवर उपचार करणे हे चांगले उपचार परिणाम मिळवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.