गुंतवणूकदारांसाठी सावधानतेचा इशारा

POSTED BY : MRUNALI SAKPAL DT. 08/09/2026 📞  8850212023

मुंबई NHI24.COM : “DABBA TRADING INDIA” या नावाने असलेल्या Facebook पेजद्वारे आणि “Dabba Traders Discussion” या नावाच्या Facebook ग्रुपद्वारे काही व्यक्ती/संस्था बाजारातील टिप्स, डब्बा ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म उपलब्ध करून देत असून, Multi Commodity Exchange of India Ltd. (MCX) या ब्रँड नावाचा गैरवापर करत असल्याचे एक्सचेंजच्या निदर्शनास आले आहे.
सदर Facebook पेजची लिंक:
https://www.facebook.com/share/p/18tg6ewV7L/
सदर Facebook ग्रुपची लिंक:
https://www.facebook.com/share/p/18Ygp139ty/
हे स्पष्ट करण्यात येते की MCX चा सदर व्यक्ती/संस्थेशी कोणताही संबंध नाही. तसेच, सदर व्यक्ती/संस्था ही एक्सचेंजची नोंदणीकृत सदस्य नाही आणि एक्सचेंजच्या कोणत्याही सदस्याची Authorized Person देखील नाही.
Securities Contracts (Regulation) Act (SCRA), 1956 नुसार, स्पॉट व्यवहार वगळता सर्व व्यवहार SEBI मान्यताप्राप्त स्टॉक एक्सचेंजवरच केले जाणे आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त केलेला कोणताही व्यवहार, ज्याला “डब्बा ट्रेडिंग” असे म्हटले जाते, तो बेकायदेशीर आहे आणि Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023 (BNS) मधील कलम 316(2), 318(4) आणि कलम 61(2) अंतर्गत शिक्षेस पात्र आहे.
तसेच, SCRA च्या कलम 23(1) नुसार, SCRA मधील कलम 13, 16, 17 किंवा 19 चे उल्लंघन करून डब्बा ट्रेडिंगमध्ये सहभागी होणाऱ्या कोणत्याही व्यक्ती/संस्थेविरुद्ध खटला चालवला जाऊ शकतो.
SCRA च्या कलम 25 नुसार, कलम 23 अंतर्गत शिक्षेस पात्र असलेले गुन्हे Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 (BNSS) च्या अर्थाने दखलपात्र (cognizable) गुन्हे आहेत आणि त्यामुळे राज्यातील कायदा अंमलबजावणी करणाऱ्या यंत्रणांकडून त्यांची चौकशी केली जाऊ शकते. तसेच, SCRA चे कलम 26 राज्य प्राधिकरणांना या कायद्याच्या उल्लंघनासंदर्भात तक्रार दाखल करण्याची परवानगी देते.
गुंतवणूकदारांना सावध करण्यात येते आणि सल्ला देण्यात येतो की, Commodity Derivatives Market मधील अशा बेकायदेशीर ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्मवर कोणत्याही प्रकारचे व्यवहार करू नयेत, कारण असे व्यवहार कायद्याने प्रतिबंधित आहेत.
अशा बेकायदेशीर प्लॅटफॉर्मवर सहभागी होणे हे गुंतवणूकदाराच्या स्वतःच्या जोखीम, खर्च आणि परिणामांवर असेल. अशा प्लॅटफॉर्मचे SEBI या नियामक संस्थेकडून नियमन केले जात नाही.

अशा प्रतिबंधित आणि बेकायदेशीर ट्रेडिंगशी संबंधित कोणताही वाद उद्भवल्यास गुंतवणूकदारांना खालीलपैकी कोणत्याही सुविधांचा लाभ मिळणार नाही, याची नोंद घ्यावी:
एक्सचेंजच्या अधिकारक्षेत्रांतर्गत उपलब्ध गुंतवणूकदार संरक्षणाचा लाभ.
एक्सचेंजची विवाद निवारण यंत्रणा.
एक्सचेंजद्वारे प्रशासित गुंतवणूकदार तक्रार निवारण यंत्रणा.
गुंतवणूकदारांना पुढेही सावध करण्यात येते की, एक्सचेंज/SEBI कडे नोंदणीकृत नसलेल्या कोणत्याही व्यक्ती किंवा संस्थेकडून ऑफर करण्यात येणाऱ्या ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म, योजना, उत्पादन किंवा सेवांची सदस्यता घेऊ नये.
MCX च्या नोंदणीकृत ट्रेडिंग सदस्यांची तसेच त्या नोंदणीकृत ट्रेडिंग सदस्यांच्या Authorized Persons ची माहिती आमच्या वेबसाइटवरील खालील लिंकवर उपलब्ध आहे:
https://www.mcxindia.com/membership/notice-board
याशिवाय, सोशल मीडिया ॲप्सवरील शेअर बाजार/ट्रेडिंग/मोफत टिप्सच्या फसव्या जाहिरातींपासून सावध रहा! अशा जाहिरातींमध्ये डीपफेक व्हिडिओ आणि प्रतिमांचा वापर केला जाऊ शकतो. लोभाला बळी पडू नका आणि फसवणुकीपासून सुरक्षित राहा.
अशा संशयास्पद फसवणुकीच्या संदेशांची/संवादांची माहिती भारत सरकारच्या सार्वजनिक हितासाठी उपलब्ध करून दिलेल्या Chakshu सुविधेद्वारे www.sancharsaathi.gov.in वर नोंदवावी.
जर तुमचे पैसे आधीच फसवणुकीतून गमावले असतील, तर त्वरित सायबर क्राइम हेल्पलाइन क्रमांक 1930 वर संपर्क साधावा किंवा www.cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवावी.
वरील सूचना सर्व गुंतवणूकदारांच्या व्यापक हितासाठी जारी करण्यात येत आहे.