फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंड येथे मुंबईतील सर्वांत व्यापक अनेक अवयव व ऊतकांचे दान दात्याच्या अंतिम इच्छेला कुटुंबाकडून सन्मान

POSTED BY : MRUNALI SAKPAL DT. 29/01/2026 📞  8850212023

~ दुर्मिळ अवयव व ऊतकदानासाठी कुटुंबाची अपवादात्मक संमती; शहराच्या प्रत्यारोपण प्रवासातील ऐतिहासिक टप्पा ~

मुंबई NHI24.COM(M) : फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंड येथील वैद्यकीय तज्ज्ञांनी 24 जानेवारी 2026 रोजी मृत्यूनंतरचे मोठ्या प्रमाणावरील अवयव व ऊतकदान यशस्वीरीत्या पार पाडत, वेळेच्या मर्यादेत अत्यंत गुंतागुंतीच्या वैद्यकीय समन्वयातून अनेक रुग्णांचे प्राण वाचवण्याची आणि जीवनमान उंचावण्याची आपली वचनबद्धता पुन्हा अधोरेखित केली.

बदलापूर येथील 45 वर्षीय पुरुष दात्याच्या कुटुंबीयांनी दाखवलेल्या अतुलनीय उदारतेमुळे आणि संवेदनशीलतेमुळे शहरातील अनेक रुग्णांना जीवनदान मिळाले. अवयवदानासोबतच हाडे व हात दानासाठीही संमती मिळाल्याची ही फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंडमधील पहिलीच घटना असून, रुग्णालयाच्या अवयवदान प्रवासातील हा एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला आहे.

भारतामध्ये हात दानासाठी संमती मिळणे अत्यंत दुर्मिळ मानले जाते. अशा परिस्थितीत, दात्याच्या अंतिम इच्छेला मान देत कुटुंबीयांनी घेतलेला हा ठाम आणि धैर्यशील निर्णय त्यांच्या सामाजिक जाणीवेचे व माणुसकीचे प्रतीक आहे. मूत्रपिंड, यकृत, हृदय, फुफ्फुसे, स्वादुपिंड, आतडी, हृदयाच्या झडपा, हात, नेत्रपटल, त्वचा आणि हाडे यांसाठी संमती देण्यात आली होती. मात्र वैद्यकीय सुसंगतता आणि लॉजिस्टिक शक्यतेनुसार पाच अवयव व ऊतकांचे प्रत्यक्ष संकलन करण्यात आले.

झोनल ट्रान्सप्लांट कोऑर्डिनेशन सेंटर (ZTCC) च्या मार्गदर्शनाखाली अवयवांचे वाटप करण्यात आले. यकृताचे प्रत्यारोपण फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंड येथे 34 वर्षीय महिला रुग्णावर करण्यात आले, ज्या डिसेंबर 2025 पासून प्रतीक्षा यादीत होत्या. दोन्ही मूत्रपिंडे शहरातील दोन वेगवेगळ्या रुग्णालयांतील रुग्णांना देण्यात आली, ज्यामुळे त्यांना नव्या आयुष्याची संधी मिळाली. नेत्रपटल ‘श्री KVO दृष्टि फाउंडेशन फॉर द ब्लाइंड’कडे सुपूर्द करण्यात आले असून, त्यातून अनेक रुग्णांना दृष्टी व स्वावलंबन मिळण्यास मदत होणार आहे. गंभीर भाजलेल्या रुग्णांसाठी जीव वाचवणाऱ्या उपचारांसाठी त्वचा ‘नॅशनल स्किन बर्न सेंटर, ऐरोली’ येथे पाठवण्यात आली, तर हाडे ‘NOVO टिश्यू बँक अँड रिसर्च सेंटर’कडे उपचारात्मक वापरासाठी देण्यात आली. या एकाच दानामुळे शहरभरातील विविध उपचार टप्प्यांवर असलेल्या अनेक रुग्णांच्या आयुष्यात आशा, सन्मान आणि दिलासा निर्माण झाला.

दाता हे एका खासगी कंपनीत मार्केटिंग क्षेत्रात कार्यरत होते. त्यांच्या पश्चात पत्नी—भरतनाट्यम नृत्यांगना व स्वतःची नृत्य अकादमी चालवणाऱ्या—आणि अभियांत्रिकी शिक्षणाच्या दुसऱ्या वर्षात शिकणारा मुलगा आहे. अत्यंत वैयक्तिक दुःखाच्या क्षणीही, दात्याच्या इच्छेला सन्मान देत कुटुंबीयांनी तत्काळ अवयव व ऊतकदानासाठी संमती दिली.

या संदर्भात प्रतिक्रिया देताना फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंडचे फॅसिलिटी डायरेक्टर डॉ. विशाल बेरी म्हणाले,
“एका निस्वार्थ निर्णयामुळे किती आयुष्ये बदलू शकतात, याचे हे सशक्त उदाहरण आहे. आमच्या रुग्णालयात प्रथमच हाडे आणि हातांसह इतक्या व्यापक स्वरूपातील अवयव व ऊतकदानासाठी संमती मिळणे, हे केवळ कुटुंबीयांच्या असामान्य धैर्याचेच नव्हे तर समाजात वाढत असलेल्या अवयवदानाविषयीच्या जागरूकतेचे द्योतक आहे. या अत्यंत कठीण काळात त्यांनी आमच्यावर दाखवलेल्या विश्वासाबद्दल आम्ही मनापासून कृतज्ञ आहोत.”

फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंडचे डायरेक्टर – क्रिटिकल केअर, डॉ. चारुदत्त वैत्य यांनी पुढे सांगितले,
“वैद्यकीय दृष्टीने मृत्यूनंतरचे अवयवदान ही आरोग्यसेवेतील सर्वांत क्लिष्ट आणि वेळेवर अवलंबून असलेली प्रक्रिया आहे. क्रिटिकल केअर टीम, ट्रान्सप्लांट कोऑर्डिनेटर्स आणि विविध रुग्णालयांमधील समन्वय—ZTCC च्या मार्गदर्शनाखाली—यामुळेच हे शक्य झाले. मात्र सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे, दात्याच्या अंतिम इच्छेला साकार करण्यासाठी कुटुंबीयांची दृढ इच्छाशक्ती निर्णायक ठरली.”

फोर्टिस हॉस्पिटल, मुलुंड मुंबईतील अवयवदान व प्रत्यारोपण परिसंस्था अधिक बळकट करण्यासाठी सातत्याने कार्यरत आहे—क्लिनिकल तयारी, नैतिक मूल्ये आणि दात्यांच्या कुटुंबीयांना दिल्या जाणाऱ्या संवेदनशील समुपदेशनाच्या माध्यमातून. अशा प्रत्येक अवयवदानामुळे केवळ जीव वाचत नाहीत, तर मुंबईत अवयवदानाच्या अत्यावश्यकतेबाबत समाजात सकारात्मक जागरूकताही निर्माण होते.