“अन्न-प्रक्रिया उद्योग शेतकरी आणि ग्राहक दोघांसाठी समृद्धी आणू शकतो,” – मुंबईतील FICCI Annapoorna Inter Food Exhibition 2025 मध्ये खाद्य प्रक्रिया उद्योग मंत्रालयाचे सचिव अविनाश जोशी

POSTED BY : ANAGHA  SAKPAL DT. 12/12/2025 📞  9004379946

Gen Z भारतातील फूड आणि प्रोसेसिंग अप्लायन्स मार्केटला USD 50 अब्जांच्या पुढे नेणार – FICCI Annapoorna Interfood 2025 FMI अहवाल

मुंबई,( NHI@24.COM) :: “FICCI चे Annapoorna Interfood हे भारताच्या अन्न-प्रक्रिया उद्योगाची क्षमता दाखवणारे एक महत्त्वाचे व्यासपीठ आहे, जे शेती, आजीविका आणि ग्राहकांचा अनुभव बदलू शकते,” असे आज खाद्य प्रक्रिया उद्योग मंत्रालयाचे सचिव अविनाश जोशी, IAS यांनी मुंबईत सांगितले.

FICCI आणि खाद्य प्रक्रिया उद्योग मंत्रालय (MoFPI) यांच्या सहकार्याने आयोजित Annapoorna Interfood प्रदर्शनाच्या 17व्या आवृत्तीला ते संबोधित करत होते. त्यांनी पुढे सांगितले, “वाढती कृषी उत्पादकता, वाढती देशांतर्गत मागणी आणि बदलणारा ग्राहकवर्ग पाहता अन्न-प्रक्रिया, मूल्यवर्धन आणि फूड-सेफ्टी मानकांचा विस्तार करणे ही काळाची गरज आहे. अन्यथा शेतकऱ्यांना अपेक्षित समृद्धी मिळणार नाही आणि ग्राहकांना गुणवत्ता, पर्याय व न्याय्य दरांचा लाभ मिळणार नाही. धोरणात्मक मदत, सबसिडी आणि विश्वासार्ह नियमनाद्वारे हे क्षेत्र सर्वांसाठी सक्षम करण्याचे आमचे उद्दिष्ट आहे.”

या प्रदर्शनात भारताबरोबरच आफ्रिका, अमेरिका, युरोप, यूएई आणि ऑस्ट्रेलिया यांसह 17–18 देशांतील प्रमुख फूड-प्रोसेसिंग उद्योग, खरेदीदार आणि व्यापार प्रतिनिधींनी सहभाग घेतला.

जोशी यांनी स्पष्ट केले की भारताची ताकद म्हणजे त्याची कृषि पायाभूत रचना. आणि हीच पायाभूत रचना अन्न-प्रक्रियेच्या माध्यमातून शाश्वत समृद्धीत रूपांतरित करणे ही देशाची मोठी संधी आहे. PM किसान संपदा योजना (PMKSY) आणि PMFME (प्रधानमंत्री सूक्ष्म अन्न प्रक्रिया उद्योग औपचारिकीकरण योजना) यांच्या माध्यमातून मंत्रालय छोटे व सूक्ष्म उद्योगांना भांडवली सबसिडी, कोल्ड-चेन, फूड-टेस्टिंग लॅब, इन्क्युबेशन सेंटर आणि कृषि क्लस्टर्समध्ये प्रोसेसिंग युनिट्स स्थापनेसाठी 35%–50% आर्थिक मदत उपलब्ध करून देत आहे. त्याचबरोबर महिलांच्या नेतृत्वाखालील स्वयं-सहायता गटांना विशेष प्रोत्साहन व बीजभांडवल दिले जात आहे.
जोशी म्हणाले, “या योजनांद्वारे आम्ही फक्त उत्पादनाची प्रक्रिया करत नाही, तर ग्रामीण आजीविका बदलत आहोत, रोजगार निर्माण करत आहोत आणि ग्राहकांना अधिक गुणवत्तापूर्ण व विविध पर्याय उपलब्ध करून देत आहोत.”

फ्यूचर मार्केट इनसाइट्सच्या प्रिन्सिपल कन्सल्टंट नंदिनी रॉय चौधरी यांनी उद्योग अहवाल सादर करताना सांगितले की Gen Z ने आधुनिक ग्राहकाची व्याख्या बदलून टाकली आहे. मिलेनियल्स, Gen X किंवा बूमर्स यांच्या तुलनेत Gen Z चे उत्पादने, तंत्रज्ञान आणि ब्रँड्सशी असलेले नाते पूर्णतः वेगळे आहे, जे त्यांच्या खरेदी पद्धती, आहार सवयी आणि घरगुती उपकरणांच्या वापरावरही परिणाम करते.

त्या म्हणाल्या, “Gen Z साठी पारदर्शकता ही कोणती अतिरिक्त बाब नाही,
ती त्यांची मूलभूत अपेक्षा आहे. त्यांना उत्पादन कोठून येते, त्यात काय असते आणि त्याचा जगावर काय परिणाम होतो हे जाणून घेणे आवश्यक वाटते. जर ब्रँड्स हे स्पष्टपणे सांगू शकत नसतील तर Gen Z लगेच दूर जातात.”
त्या पुढे म्हणाल्या, “मिलेनियल्सनी जागरूक ग्राहकतेची पहिली लाट आणली, पण Gen Z ही वेगवान, टेक-चालित जगात वाढलेली पिढी आहे. त्यांचे शोध क्रिएटर्स, ट्रेंड्स आणि व्हिज्युअल्सद्वारे घडतात, लांब जाहिरातींनी नाही. याच बदलामुळे घरगुती किचन अप्लायन्स मार्केट वेगाने वाढत आहे, जे 2027 मधील USD 32.1 अब्ज वरून 2035 पर्यंत USD 50 अब्जांहून अधिक होईल असे अंदाज आहे.”

मध्य प्रदेश औद्योगिक विकास निगम (MPIDC) चे कार्यकारी संचालक राजेश राठोड यांनी राज्यात अन्न-प्रक्रिया गुंतवणुकीत वाढ होत असल्याचे सांगितले. “सुधारलेली कनेक्टिव्हिटी, विकसित होत असलेली पायाभूत सुविधा, जमीन आणि मनुष्यबळ उपलब्धता यामुळे मध्य प्रदेश फूड-प्रोसेसिंग युनिट्ससाठी पसंतीचे ठिकाण बनत आहे.”

FICCI चे असिस्टंट सेक्रेटरी-जनरल बलविंदर सिंह साहनी यांनी कोविडनंतर वाढलेल्या ग्राहकांच्या सुविधा, गुणवत्ता आणि सुरक्षेच्या अपेक्षांवर प्रकाश टाकत प्रदर्शनाचे महत्त्व स्पष्ट केले. “हे प्रदर्शन संपूर्ण व्हॅल्यू चेनला पुन्हा जोडते आणि नवकल्पना, भागीदारी आणि वाढीचे नवे मार्ग उघडते,” असे ते म्हणाले.

VA Exhibitions चे CEO अश्वनी पांडे यांनी सांगितले की 17 वे Annapoorna Interfood प्रदर्शन हे भारताच्या अन्न-प्रक्रिया क्षेत्रासाठी सर्वात विश्वासार्ह आणि स्थापित व्यासपीठांपैकी एक आहे. हे छोटे उत्पादक, मोठी उद्योगसंस्था, निर्यातदार, नियामक आणि धोरणकर्त्यांना एका छताखाली आणते आणि भारताच्या झपाट्याने विकसित होत असलेल्या फूड इकोसिस्टमचे प्रतिबिंब सादर करते.

हे प्रदर्शन उभरत्या उत्पादनांचे दर्शन घडवण्याबरोबरच FSSAI च्या फूड-सेफ्टी प्रोटोकॉल्स आणि APEDA च्या निर्यात नियमांबद्दल स्पष्ट मार्गदर्शन देणारे एक महत्त्वाचे राष्ट्रीय व्यासपीٹھ आहे