लिलावती हॉस्पिटलमध्ये अभिनव शस्त्रक्रिया — स्पायना बिफिडा रुग्णाला मिळाली स्वावलंबनाची नवी दिशा
लिलावती हॉस्पिटलमध्ये अभिनव शस्त्रक्रिया — स्पायना बिफिडा रुग्णाला मिळाली स्वावलंबनाची नवी दिशा

मुंबई, (NHI.COM)— लिलावती हॉस्पिटल अँड रिसर्च सेंटर, मुंबई येथे स्पायना बिफिडामुळे न्यूरोजेनिक बाउलने त्रस्त असलेल्या २८ वर्षीय आयटी व्यावसायिक मर्लिन डी’मेलो यांच्यावर अत्यंत कमी आघात करणारी, देशातील पहिली कोलोनोस्कोपिक सीकोस्टॉमी शस्त्रक्रिया यशस्वीरीत्या करण्यात आली आहे. या नवोन्मेषी एंडोस्कोपिक तंत्राद्वारे कोलोनोस्कोपिक मार्गदर्शनाखाली पर्क्युटेनियस सीकम अँक्सेस तयार करण्यात आला आणि २४ एफआर पीईजी कॅथेटर बसविण्यात आला, ज्यामुळे उघडी शस्त्रक्रिया किंवा पोटावर छेद न देता रुग्णाला स्वतःहून अँटिग्रेड कोलोनिक सिंचन (स्वच्छता) करण्यास सक्षम केले.
जन्मजात स्पायना बिफिडामुळे रुग्ण बालपणापासून वैद्यकीय उपचार घेत आहे आणि त्यांना तीव्र बद्धकोष्ठता, मलावरोध आणि काळजीवाहकाच्या सहाय्याने दिल्या जाणाऱ्या एनिमा (स्वच्छता प्रक्रिये) वर अवलंबित्व अशा आजीवन अडचणींना सामोरे जावे लागत होते. यापूर्वी केलेली शस्त्रक्रिया (मॅलोन् अँटिग्रेड कॉन्टिनन्स एनिमा / MACE) दीर्घकालीन आतड्यांवरील नियंत्रण देऊ शकली नाही आणि त्यामुळे प्रगत एंडोस्कोपिक उपचारांची गरज भासली.
डॉ. रविकांत गुप्ता आणि डॉ. संतोष करमरकर यांच्या मार्गदर्शनाखाली बहुविषयक टीमने पूर्णपणे कॉलोनोस्कोपीद्वारे सिकलमध्ये प्रवेश केला. या तंत्रामुळे पोट उघडण्याची (लॅपरोटॉमी) गरज भासली नाही आणि आधीच्या शस्त्रक्रियेमुळे निर्माण झालेल्या अडथळ्यांवर मात करता आली. संपूर्ण प्रक्रिया एका तासाच्या आत पूर्ण झाली. जटिल न्यूरोजेनिक बाऊल प्रकरणांसाठी हे एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
२४ तासांच्या आत रुग्णाने सिकोस्टॉमी ट्यूबद्वारे सलाईन फ्लश करून नैसर्गिकरीत्या मल त्याग केला. कोणताही मोठा त्रास झाला नाही आणि दुसऱ्या दिवशीच रुग्णाला घरी सोडण्यात आले.
लिलावती हॉस्पिटलचे एंडोस्कोपी इंटरव्हेंशन्स सल्लागार डॉ. रवीकांत गुप्ता म्हणाले:
“ही प्रक्रिया न्यूरोजेनिक बाऊल डिसफंक्शनच्या उपचार पद्धतीत क्रांती घडवणारी आहे. स्पायना बिफिडा रुग्णांसाठी हे केवळ वैद्यकीय आव्हान नाही, तर त्यांच्या स्वाभिमान आणि स्वावलंबनाशी निगडित जीवनमानाचा प्रश्न आहे. कॉलोनोस्कोपिक सिकोस्टॉमी ही सुरक्षित, बिनचीर आणि प्रभावी पद्धत आहे जी जलद रिकव्हरी आणि दीर्घकालीन फायदे देते.”
लिलावती हॉस्पिटलचे सल्लागार बालशल्यचिकित्सक आणि स्पायना बिफिडा तज्ञ डॉ. संतोष करमरकर यांनी सांगितले,
“हा रुग्ण बालपणापासून उपचार घेत आहे आणि अनेक वर्षे आतड्यांच्या देखभालीसाठी काळजीवाहकांवर अवलंबून राहिला आहे. या शस्त्रक्रियेमुळे आम्ही त्याला कायमस्वरूपी स्वावलंबन मिळवून दिले आहे. वैद्यकीय यशाबरोबरच रुग्णाच्या आत्मविश्वासात, स्वतंत्रपणे जगण्याच्या क्षमतेत आणि एकूणच मानसिक-सामाजिक आरोग्यात झालेला बदल उल्लेखनीय आहे. वैद्यकशास्त्र हे केवळ तंत्रज्ञान नसते, ते रुग्णांना त्यांचा सन्मान आणि स्वायत्तता पुन्हा मिळवून देण्याचे कार्य आहे.”
लिलावती हॉस्पिटल अँड रिसर्च सेंटरचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (COO) डॉ. निरज उत्तमाणी यांनी सांगितले,
“लिलावती हॉस्पिटलमध्ये आम्हाला अशा वैद्यकीय नवोन्मेषांचा अभिमान आहे जे थेट रुग्णांच्या उपचार परिणामांमध्ये आणि जीवनगुणवत्तेमध्ये सुधारणा घडवतात. ही क्रांतिकारी कोलोनोस्कोपिक सीकोस्टॉमी केवळ शस्त्रक्रियेतील यश नसून भारतात कमीतकमी आघात करणाऱ्या आरोग्यसेवेच्या प्रगतीबद्दल आमच्या बांधिलकीचे प्रतीक आहे. आमच्या टीमचे कौशल्य आणि रुग्णकेंद्रित संवेदनशील दृष्टिकोन यांच्या संयोगाने आम्ही गुंतागुंतीच्या वैद्यकीय उपचार व्यवस्थापनात नवे मानदंड निर्माण करत आहोत. आम्ही आमच्या रुग्णांना त्यांना योग्य असलेले स्वावलंबन, सन्मान आणि आत्मविश्वास प्रदान करण्यासाठी सतत वचनबद्ध आहोत.”
वैद्यकीय महत्त्व
वैद्यकीय महत्त्व
स्पायना बिफिडा हा न्यूरल ट्यूबचा जन्मजात दोष असून, तो अनेकदा आयुष्यभरासाठी न्यूरोजेनिक बाउल आणि ब्लॅडर डिसफंक्शन (मूत्राशय आणि आतड्यांवरील नियंत्रण बिघाड) निर्माण करतो. भारतात दरवर्षी ३०,००० हून अधिक नव्या स्पायना बिफिडा प्रकरणांची नोंद होते, ज्यामुळे हा एक गंभीर सार्वजनिक आरोग्यविषयक प्रश्न बनला आहे. मॅलोन् अँटिग्रेड कॉन्टिनन्स एनिमा (ACE) किंवा ओपन सीकोस्टॉमी यांसारख्या पारंपरिक उपचारपद्धती प्रभावी असल्या तरी, त्यामध्ये गुंतागुंतींचा जास्त धोका, दीर्घ पुनर्प्राप्ती कालावधी आणि दीर्घकालीन यशाचे प्रमाण कमी आढळते.
लिलावती हॉस्पिटलमध्ये कोलोनोस्कोपीदरम्यान करण्यात आलेली एंडोस्कोपिक सीकोस्टॉमी ही प्रक्रिया संपूर्ण अँटिग्रेड कोलोनला केवळ एंडोस्कोपीद्वारे प्रवेश मिळविण्याची शक्यता दर्शवते. ही कमीतकमी आघात करणारी पद्धत असून, ती ऊतींचे नुकसान कमी करते, रुग्णालयातील वास्तव्याचा कालावधी घटवते आणि पारंपरिक शस्त्रक्रिया अपयशी ठरलेल्या गुंतागुंतीच्या प्रकरणांसाठी एक पुनरुत्पादनीय (reproducible) पर्याय प्रदान करते.
लिलावती हॉस्पिटल हे स्पायना बिफिडा उपचारांसाठी एक प्रमुख रेफरल केंद्र आहे. स्पायना बिफिडा फाउंडेशनने या रोगाच्या उपचारासाठी लिलावती हॉस्पिटलशी भागीदारी केली आहे.
मुंबईतील अग्रगण्य आरोग्यसंस्थांपैकी एक म्हणून, लिलावती हॉस्पिटल जीवन वाचविणे आणि संपूर्ण पुनर्वसन सुनिश्चित करण्याच्या आपल्या वचनबद्धतेसह समाजाच्या सोबत ठामपणे उभे आहे. प्रत्येक प्रकरणाद्वारे, लिलावती हॉस्पिटल मुंबईकरांना अत्याधुनिक, रुग्णकेंद्रित आरोग्यसेवा देण्याच्या आपल्या वचनाला अधिक बळकट करत आहे.
लिलावती हॉस्पिटल बद्दल
1997 साली लिलावती किर्तिलाल मेहता मेडिकल ट्रस्टद्वारे स्थापन झालेल्या लिलावती हॉस्पिटल अँड रिसर्च सेंटर हे भारतातील सर्वाधिक विश्वासार्ह मल्टी-स्पेशालिटी टर्शियरी केअर संस्थांपैकी एक आहे. बांद्रा (मुंबई) येथे असलेल्या या 323-बेड हॉस्पिटलमध्ये 300 हून अधिक तज्ज्ञ डॉक्टर आणि 1,800 आरोग्यकर्मी कार्यरत आहेत.
“सर्वत्र सुखिनः सन्तु, सर्वे सन्तु निरामयाः” या तत्त्वज्ञानावर आधारित, लिलावती हॉस्पिटल आपल्या घोषवाक्याप्रमाणे More than Healthcare, Human Care याचे पालन करत रुग्णकेंद्री आरोग्यसेवा देत आहे.
अधिक माहितीसाठी भेट द्या: https://www.lilavatihospital.com/
लिलावती हॉस्पिटलमध्ये अभिनव शस्त्रक्रिया — स्पायना बिफिडा रुग्णाला मिळाली स्वावलंबनाची नवी दिशा
मुंबई आर्ट फेअरच्या ६ व्या आवृत्तीत २५० कलाकार आणि ३००० कलाकृती प्रदर्शित




